TANJUG (S media)

Vodič kroz „Slovensku mitologiju“

TANJUG – Objavljena knjiga „Slovenska mitologija“ autora Nenada Gajića. Izdavačka kuća „Laguna“ trajno je zadužila čitalačku publiku srpskog govornog područja objavljivanjem „Slovenske mitologije“ Nenada Gajića, zaslužnog što je shvatio da je svima neophodna jedna naučna sinteza o ovoj tematici prezentovana na popularan način.

Svi koji su pismeni sigurno su se sretali sa brojnim popularnim pregledima mitologija antičke Grčke, Rima, Skandinavskih zemalja, Kelta, severnoameričkih Indijanaca, latinoameričkih prekolumbijskih kultura (Maje, Azteci), drevnih Egipćana, Kine, Japana…, ali osim veoma stručnih knjiga nikome nije padalo na pamet da se pozabavi mitologijom Slovena, sa posebnom pažnjom posvećenom Srbima, a da to nije namenjeno najmlađima koji čitaju bajke o zmajevima, divovima, vilama, patuljcima…

Sa novim talasom literature i filmova namenjenih tinejdžerima, ali i odraslima koji uživaju u epskoj fantastici, hororu, alternativnoj istoriji, misterijama, obnovljeno je i interesovanje za drevne mitove.

Sa pojavom romana domaćih autora koji slede recepte svetskih hitova, samo što koriste slovenske mitove, primećen je nedostatak praktičnog, razumljivog „vodiča“ ne samo kroz slovensku mitologiju, već kroz drevne rituale pretočene u savremene običaje, mitska mesta, magiju, mitska bića.

U ovom luksuzno opremljenom i bogato ilustrovanom delu koje je naučno zasnovano, čiji je autor vešto sažeo i sistematizovao podatke nađene u stručnoj antropološkoj i etnološkoj literaturi iz celog slovenskog regiona, ali i u usmenoj književnosti, u istoriji jezika, mogu se naći tumačenja pojmova, imena i događaja sa kojima se čitaoci sreću u romanima, poput „Kosingasa“, „Đavo i mala gospođica“, „Strah i njegov sluga“, „Konstantinovo raskršće“, „O vukovima i senkama“…

Autor, koji je diplomirao ekonomiju, ali je imao veoma bogatu karijeru kao muzičar, tekstopisac, bankar, menadžer, privatni preduzetnik, nagrađivani programer, autor igre „Izvori magije“… godinama je proučavao i sakupljao građu za ovu knjigu, jer je primetio da su mnoge teme iz domena slovenske mitologije ostale nedorečene.

U predgovoru Gajić se ograđuje da „ovo nisu bajke, iako ima elemenata bajkovitosti, nije ni enciklopedija pojmova, ni rečnik svega što krije živopisna mitologija naših slovenskih predaka, ne pokušava da bude ni naučna ni istorijska studija, već svima prijemčivo delo nastalo iz ljubavi“.

On piše da mu je, čitajući stručnu literaturu, bilo krivo što su sve mitologije koje je imao prilike da vidi, našle put da dopru do čitalaca u popularnoj formi sem slovenske.

Knjiga je, prema rečima autora, pokušaj da se na svima razumljiv način isprate i rastumače tragovi koje su iza sebe ostavili drevni slovenski običaji , prisutni sve do naših dana.

Da bi čitaoca uveo u priču o slovenskom Panteonu, o magijskim ritualima, o mitskim bićima, autor je u kratkim crtama obradio temu porekla grupe naroda koji se obeležavaju kao Sloveni na osnovu istorijskih izvora koji su sačuvani od antičkog doba do vremena kada su se ovi narodi pokrstili, opismenili i ušli kao Česi, Poljaci, Rusi, Hrvati, Srbi… u istoriju Evrope.

Sledi poglavlje posvećeno slovenskim jezicima koji su nastali iz paleoslovenskog kada je formirana i zajednička mitologija koja je tokom vremena dobila i neke specifičnosti za pojedine narode.

U poglavlju koje obrađuje staru, mnogobožačku veru, Gajić se posebno bavi elementima koje su misionari preuzimali iz stare religije i ugrađivali u hrišćanstvo da bi lakše pokrstili Slovene koji su se veoma dugo opirali preobraćanju. Osim preuzimanja praznika, posebno mesto zauzimaju običaji gostoprimstva, kumstva i pobratimstva koji direktno potiču iz paganskih vremena.

Argumentujući postojanje jedinstvenog Panteona u kome je bilo devet bogova i tri boginje, Gajić primećuje da slovenski bogovi, za razliku od svih drugih mitologija, nisu u srodstvu ili bračnim odnosima osim što su svi „deca Svarogova“ koji bi bio ono vrhovno božanstvo.

Svaki od bogova i boginja su posebno obrađeni, ali posebna poglavlja su posvećena konjima bogova, njihovim figuralnim predstavama, hramovima i svetilištima.

Posebnu celinu čine poglavlja posvećena mitskim mestima (gradišta i bavani, groblja, vodenice, vilinsko kolo, mostovi i raskršća, jame i pećine, raj i nav) i mitskim toponimima.

Četvrti deo knjige pod nazivom „Magija“ tumači pojmove kao što su alovitost, vidovitost, hrast, činjarice, zmajeva glava, košulja od uroka, razne „vrste“ voda, raskovnik, proricanje i predviđanje budućnosti, nemušti jezik, imena od uroka i tabuisanje.

Poslednji segment knjige posvećen mitskim bićima donosi sve ono najpoznatije: aždaje, ale, anđele, bauke, besove, besomare, vampire, veštice, vile, vilenjake, vodenjake, vodene duhove, vukove, vukodlake, divove, drekavce, zmajeve, zmije, konje u svetu mrtvih, kućne duhove, more, patuljke psoglave, rusalke, suđaje, utvare, čume…

Ovaj segment će dobro doći svima koji čitaju deci, da im objasne ko su bića iz narodnih bajki.

 

(Vest sa sajta S media, pogledaj izvor)

No Comments

Leave a Reply